Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisi Ekseninde Buluştu

Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına İstanbul’da Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmalarını yaptı.

Koyuncu konuşmasında, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalarla sınırlı olmadığını vurguladı. Akdeniz’in ortak tarihi, yüzyıllar içinde gelişen ticaret ağları ve kültürel etkileşimlerin beslediği çok katmanlı bir geçmişe dayandığını ifade etti. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve mali bağlara, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden günümüz iş birliklerine uzanan süreci özetledi.

Ankara Anlaşması ve Bilimsel İş Birlikleri

Koyuncu, 1963’te Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerin önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi. Sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayisi, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iki ülkenin bugün iş birliği yaptığını belirtti. Ayrıca TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçilerinin Raporları (1512-1789)” adlı eserden söz etti. Eserin Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelere dayandığını ve Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu kaydetti.

Koyuncu, Türkiye ile İtalya arasındaki akademik ve bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesine de özel önem verdi. Roma’da katıldığı ve Avrupa Birliği destekli Water4All projesine değinerek atık suların geri kazanımı ve uzun vadeli etkileri üzerine yürütülen araştırmalara dikkat çekti. İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunulduğunu belirtti. Ayrıca TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırasına değindi.

İstanbul’da 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde Dünya Bilim Forumu (WSF) düzenlenecek. Koyuncu, iki ülke arasındaki akademik ilişkilerin bu tür uluslararası platformlarda ortak katkılara dönüşmesini umduğunu ifade etti.

Oturumlarda Ele Alınan Konular

Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını ticaret alanında ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ve mali ilişkileri anlattı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticari ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Bruges’deki Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Çalışmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri çerçevesinde iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerinin mevcut durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.