Ana içeriğe atla
22 Kasım 2026, PazarAğrı

Şeker COP31’de İklim ve Sağlıkta Bilim Akademilerinin Rolünü Anlattı

TÜBA Başkanı Şeker, COP31'de iklim krizinin sağlık boyutunu ve bilim akademilerinin politika süreçlerindeki rolünü anlattı.

, Ağrı

Şeker COP31'de İklim ve Sağlıkta Bilim Akademilerinin Rolünü Anlattı

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamındaki “İklime Dirençli Sağlık Sistemleri İçin Bilim ve Liderlik” başlıklı uluslararası etkinlikte konuştu. Şeker, iklim krizinin aynı zamanda bir sağlık krizi olduğunu belirterek bilim akademilerinin politika süreçlerinde bağımsız danışmanlık, ulusal araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi ve eşitlikçi iş birlikleri yoluyla rol alması gerektiğini savundu.

Etkinlik 9 Kasım 2026 tarihinde Mavi Alan Türkiye Pavilyonu’nda gerçekleşti. Oturumun moderatörlüğünü ABD Ulusal Tıp Akademisi Başkanı Dr. Victor J. Dzau yürüttü. Panelde Şeker’in yanı sıra Brezilya Sağlık Bakanlığı’ndan Dr. Agnes Soares da Silva, Dünya Sağlık Örgütü’nden Dr. Maria Neira ile Endonezya Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Daniel Murdiyarso konuşmacı olarak yer aldı.

Sıcaklık, Su ve Gıda Riskleri Sağlığı Doğrudan Etkiliyor

Şeker, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan tehdit ettiğini, gıda ve su güvenliğini zayıflattığını ve bazı bulaşıcı hastalıkların yayılmasını artırdığını ifade etti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2000-2019 yılları arasında dünya genelinde her yıl yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm yaşandı. Yaşlılar, çocuklar, açık havada çalışanlar ve kaynakları sınırlı topluluklar bu risklere karşı daha savunmasız durumda.

Şeker, çözüm için “Tek Sağlık” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini vurguladı. Bu yaklaşımın insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığını birlikte ele alan bir yönetişim modeline dönüşmesi gerektiğini belirtti.

Bilim ile Politika Arasında Üç Temel Başlık

Şeker, akademilerin katkısını üç alanda değerlendirdi. Birincisi, bağımsız bilimsel danışmanlığın politika yapım süreçlerine daha fazla dahil edilmesidir. İkincisi, önleyici sağlık hizmetlerinin ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesidir. Bu bağlamda TÜBA’nın 2020 yılında yayımladığı “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu” ile COP31 için hazırlanan “Sentez Raporu”na dikkat çekti. Sentez raporunun iklime dirençli şehirler, elektrifikasyon, döngüsel ekonomi, iklim eğitimi ve iklim finansmanı gibi altı alanda öneriler sunduğunu belirtti. Üçüncüsü ise eşitlikçi uluslararası bilimsel iş birliğidir. Şeker, her ülkenin kendi bilimsel kanıtlarını üretebilmesi ve önceliklerini belirleyebilmesi gerektiğini söyledi.

Akademiler İçin Üç Somut Öneri

Moderatör Dzau’nun düşük ve orta gelirli ülkelerde akademilerin etkisini nasıl artırabileceği sorusuna yanıt veren Şeker, sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarını bir araya getiren “Tek Sağlık” konseylerinin kurulmasını önerdi. Bu konseylerin bilimsel sekreterliğinin akademilerce üstlenilebileceğini belirtti. İkinci olarak, bölgesel verilere dayalı kanıt üretimi ve veri sistemlerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Üçüncü olarak, gelişmekte olan ülke araştırmacılarının uluslararası projelerde eşit ortak olarak yer almasının önemine dikkat çekti. Şeker, yanıtını “Konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın.” sözleriyle tamamladı.

Başarının Ölçütü: Korunan Hayatlar

Şeker, panelin kapanışında iklim-sağlık sorununun artık fark edilme aşamasının geçildiğini ve ölçülebilir sonuçlara odaklanılması gerektiğini söyledi. Bilimsel ilerlemenin yalnızca gelişmiş ülkelerin değil tüm ülkelerin yararına olması gerektiğini belirten Şeker, başarının üretilen strateji sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini ifade etti.